Stad & Esch Randweg

Een kwestie van perspectief.

Alweer ruim een maand in Ghana.
Sommige dingen beginnen al gewoon te worden, andere blijf ik heel bijzonder vinden.

De temperatuur begint gewoon te worden. Iedere dag rond de 28o, ’s nachts koelt het een graadje of 5 af. Luchtvochtigheid is meestal 75% of hoger, maar ook dat went.
Ook het verkeer begint alweer gewoon te worden. De verkeersregels zijn in grote lijnen hetzelfde als in Nederland maar er lijkt hier voor de gemiddelde Ghanees maar erg weinig reden om zich daaraan te houden. Dat maakt dat er een creatieve chaos ontstaat waarin iedereen, met enthousiast gebruik van de claxon, zijn weg probeert te vinden.
Wat niet wil wennen is dat het als blanke wèl heel verstandig is je keurig aan de regels te houden. Bij de minste of geringste ‘overtreding’ lijkt er altijd wel een ambtenaar in de buurt die mij daar graag op wijst en daarmee wat wil bijverdienen.

Gewoon is ook al dat hier alles op straat te koop is. Vooral bij de stoplichten op grotere wegen wordt bij rood licht de weg overspoeld met verkopers. Een kleine greep uit het aanbod: tandenborstels, toiletpapier, ontelbare variaties van snoep, drinken en eten, prepaid telefoonkaarten, landkaarten, schoenen, ruitenwissers, kleding en schoensmeer. Het enige criterium is volgens mij dat het draagbaar moet zijn. 
Heel bijzonder vind ik dat volgens Ghanese maatstaven bijna alles draagbaar is en dan bij voorkeur op het hoofd. Zo zag ik bijvoorbeeld twee mensen een forse koelkast optillen waarna een derde eronder ging staan om er vervolgens op zijn hoofd mee weg te lopen. 

Vervoer vind ik hier sowieso een heel bijzonder fenomeen. 
Net als op hun hoofd weten ze op alle vormen van vervoersmiddelen enorme vrachten te laden. Het geeft voor mij een mooi beeld van de pragmatische manier van leven hier. De regel of de norm is hierin zelden leidend, je probeert gewoon wat er mogelijk is en het is verbazingwekkend wat er dan allemaal kan.
Een motor kan dan ook functioneren als gezinsvervoermiddel voor een gezin met 3 kinderen en bij een grote bus kan er nog wel een meter of 2 bagage op het dak. Als er dan ook nog een geit mee moet zet je die gewoon aan een touw er bovenop. 
Een viaduct lager dan 5 meter is voorzien van een waarschuwing. Ik denk dat ze dat doen om die geit te waarschuwen zodat hij op tijd kan bukken.

Grappig is dat de meeste dingen die ik heel bijzonder vind, hier juist heel gewoon lijken te zijn.
Het maakt mij opeens weer heel duidelijk hoe bepalend de kaders zijn die ik ken en hoe de positie van waaruit ik kijk bepaalt wat ik zie, of in ieder geval bepaalt hoe ik hetgeen wat ik zie interpreteer. De plaatjes die ik zie hou ik steeds naast de plaatjes die ik al ken. Als ze er veel op lijken is het gewoon, als ze anders zijn is het bijzonder en als ze totaal afwijken is het vreemd…... 
Tot ik deze plaatjes ook weer zo vaak gezien heb dat ze weer gewoon zijn. Op dat moment is er voor mij een nieuw referentiekader ontstaan, heb ik er nieuwe keuzemogelijkheden bij gekregen.
Het geeft voor mij aan hoe belangrijk het is om regelmatig nieuwe plaatjes te zien en inspiratie op te doen. Door regelmatig nieuwe plaatje naast mijn eigen plaatjes te houden kan ik verbreden en vernieuwen, kan ik loskomen uit oude patronen.
Ik krijg hier voorlopig nog wel mijn dagelijkse portie nieuwe plaatjes, hoe zorg jij ervoor dat je voldoende nieuwe plaatjes blijft zien?

 

Aart Noorlander